mei 19, 2023

Ken jij alle interactie-vaardigheden? Vanaf nu wel!

Belangrijke kennis en de basis van goede kinderopvang! Versterk je vaardigheden en creëer een optimale leeromgeving voor de kinderen op jouw groep.

Borging, Kennis en vaardigheden, Pedagogiek in de kinderopvang, Pedagogisch coach

Leuk dat je er bent!

Waarschijnlijk ben je hier omdat je de QR code op je mok hebt gescand. De 6 interactievaardigheden op een mok. Hoe verzin je het?

Nou, daar zit een gedachte achter. Een belangrijke slogan bij Pedagogisch Hart is: Pak je momentje!

Elke dag een kort pedagogisch momentje. Even aandacht voor die belangrijke interactievaardigheden. Even stilstaan bij je eigen handelen. En even gedachten en ervaringen uitwisselen met een collega of studiegenoot.

Laagdrempelig leren

Ik ben altijd op zoek naar manieren waarop (toekomstige) pedagogisch professionals op een leuke en laagdrempelige manier kunnen blijven leren.

Niet alleen tijdens een training of studiedag, maar juist midden in het dagelijkse werk. Want pedagogiek zit overal. In hoe je een kind begroet, hoe je reageert op verdriet, hoe je grenzen stelt en hoe je kinderen helpt om het samen op te lossen.

En ook hier geldt: de kracht zit in de herhaling.

Dus: pak je momentje.

Voor een korte pauze met een kop koffie of thee, maar ook om even stil te staan bij jouw belangrijke vak.

Op deze pagina vind je kennis, vragen en inspiratie over de 6 interactievaardigheden.

Interactief

Scroll vooral door naar de ‘Vraag van het moment’ Deze wisselt regelmatig, zodat er steeds iets nieuws is om over na te denken.

Alleen, met je collega’s of tijdens een teamoverleg.

Waar ga jij vandaag mee aan de slag?

Het belang van goede interactie

Onze manier van communiceren met kinderen maakt verschil. De kwaliteit van de interactie tussen pedagogisch professionals en kinderen bepaalt voor een groot deel de pedagogische kwaliteit op de groep.

Met jouw interactievaardigheden heb je veel invloed op hoe veilig een kind zich voelt en welke kansen het krijgt om zich te ontwikkelen. Daarom verdienen deze vaardigheden blijvende aandacht.

“Goede interactie is interactie die op een kindvolgende manier bijdraagt aan het bereiken van de vier opvoedingsdoelen.”

Uit: Interactievaardigheden. Een kindvolgende benadering van Anneke Strik en Jacqueline Schoemaker.

Vraag van het moment

Die soms onrustige overgangsmomenten. Wat doe jij om ze soepel te laten verlopen?

De binnenkomst op de groep. Van tafel naar vrij spel. Jassen aantrekken om naar buiten te gaan. Opruimen na een activiteit. Het zijn van die momenten waarop er ineens veel tegelijk gebeurt.

Kinderen hebben tijdens overgangssituaties vaak extra ondersteuning nodig. De binnenkomst op de groep kan bijvoorbeeld overweldigend zijn. Jij verdeelt je aandacht tussen een ouder, het kind dat afscheid neemt en de andere kinderen op de groep. Voor een kind is dat soms simpelweg veel. Het moet even landen. En daar heeft het jou bij nodig.

Overgangsmomenten en zelfsturing

Tijdens overgangsmomenten weten kinderen niet altijd meteen wat er van hen wordt verwacht. Ze moeten stoppen met wat ze deden, schakelen naar iets nieuws, wachten, luisteren en soms hun impulsen remmen.

Dat vraagt veel zelfsturing. En juist die zelfsturing is bij peuters en kleuters nog volop in ontwikkeling.

Het gevolg herken je vast: kinderen gaan rondlopen, bemoeien zich met elkaar, beginnen iets nieuws of worden onrustig. Voor je het weet ben jij vooral aan het corrigeren.

Zoom samen met een collega eens in op die momenten.

Hoe verlopen de overgangen bij jullie op de groep?
Wat doe jij waardoor kinderen weten wat er gaat gebeuren?
Waar ontstaat onrust?
En wat zou je kunnen veranderen?

Bespreek wat je ziet, waar je tevreden over bent en wat je wilt uitproberen.

Welke interactievaardigheid staat hier centraal?

Even opfrissen

1. Sensitieve responsiviteit

Pik je de signalen op van kinderen en reageer je op een goede manier? Ben jij een veilige haven voor het kind? Door goed naar kinderen te kijken en te luisteren zie je of ze zich veilig, prettig en ontspannen voelen op de groep. Emotionele en fysieke veiligheid zijn voorwaarden voor ontwikkeling.

2. Respect voor autonomie

Geef jij genoeg ruimte aan kinderen? Stimuleer jij actief dat kinderen zelf iets (mogen) doen of kiezen? En dat op hun eigen manier? Kinderen krijgen meer zelfvertrouwen als zij ervaren dat ze zelf iets kunnen. Kijk waar de behoeftes van kinderen liggen en probeer ze zoveel als mogelijk te volgen in tempo en interesses.

3. Structureren en leidinggeven

Kun jij op een goede manier duidelijk maken wat er van de kinderen verwacht wordt? En hoe zorg jij ervoor dat kinderen zich daar ook aan kunnen houden? Rituelen en routines dragen bij aan voorspelbaarheid. Het helpt kinderen grip te krijgen op hun omgeving. Hoe geef jij positief leiding aan je groep?

4. Praten en uitleggen

Taal is enorm belangrijk bij alle interactievaardigheden. De mate waarin je dat doet, maar ook HOE je dat doet. Aankondigen, benoemen en ook het contact weer afsluiten. Praten met kinderen is altijd tweerichtingsverkeer, ongeacht de leeftijd. Praat daarom altijd MET het kind in plaats van tegen het kind. Goed luisteren hoort hier ook bij.

5. Stimuleren van ontwikkeling

Kansen grijpen en kansen creëren. Wat doe jij om de ontwikkeling te stimuleren? Is de ontwikkelingsstimulering kindvolgend en gericht op de brede ontwikkeling? Heb je daarbij oog voor het individuele kind, maar ook voor de hele groep? Kennis van de ontwikkelingsgebieden is hierbij essentieel.

6. Begeleiden van onderlinge interacties

De groep als een soort minisamenleving waarin kinderen op sociaal gebied kunnen oefenen. Hoe stimuleer jij de relaties tussen de kinderen in de groep? Iedere leeftijdsgroep heeft zijn eigen uitdagingen. Wat doe jij om er een positieve groep van te maken. Hoe geef jij leiding aan het groepsproces?

“In welke interactievaardigheid blink jij uit en welke kun je nog verbeteren?”

Bespreek dit eens met een collega. Kies allebei één interactievaardigheid waar je de komende periode bewuster mee aan de slag wilt. Wat wil je anders doen? Wat heb je daarvoor nodig? En hoe kunnen jullie elkaar helpen? Ook een goede vraag voor een teamoverleg.

Wist je dat?

Informatie die je via woorden én beelden aangeboden krijgt, wordt vaak beter onthouden dan informatie die alleen uit woorden bestaat.

Daarom staat op de mok bij iedere interactievaardigheid niet alleen tekst, maar ook een passend beeld. Zo helpt de mok je om de interactievaardigheden letterlijk in beeld te houden. Een klein geheugensteuntje tijdens je werkdag.

Inspiratie

Binnen de 6 interactievaardigheden valt ontzettend veel te leren. Je kunt onderstaande onderwerpen gebruiken voor een persoonlijk leerdoel, teamoverleg, coachingsvraag, studiedag, cursus, blog of themabijeenkomst. Of gewoon om eens samen over door te praten. Over interactievaardigheden raak je nooit uitgeleerd.